Geschiedenis van Amerika
In dit hoofdstuk staan de belangrijkste gebeurtenissen uit de Amerikaanse geschiedenis beschreven. Van de ontdekking van de Verenigde staten, tot de verkiezingen en oorlogen die het land heeft meegemaakt.
Voor 1607 is er alleen uit archeologische en Spaanse bronnen iets te zeggen over de Amerikaanse geschiedenis. Lange tijd werd gedacht dat de zogehete Cloviscultuur de komst van de eerste mensen van over de Beringstraat vertegenwoordigde, maar er is uit vondsten gebleken dat er daarvoor toch ook al mensen zijn geweest.
Zowel in het zuidwesten in de streek en in het Mississippi-gebied hebben inheemse culturen bestaan. Gebleken is dat die al aardig ontwikkeld geweest zijn. Cahokia was bijvoorbeeld een grote stad tijdens de middeleeuwen in Europa.
Veel mensen denken tegenwoordig dat het tegenwoordige Amerika eigendom was van de oorspronkelijke bewoners, de indianen. De term indianen is de naam die Christoffel Columbus aan deze groep mensen gaf, omdat hij dacht in India te zijn. De eerste Europeanen die in beide gebieden trachtten door te dringen waren de Spanjaarden vanuit het zuiden. Hernando de Soto trok in 1539 Florida binnen en begon een expeditie door het zuidoosten.
Hij werd in 1541 door de Mississipiërs verslagen en stierf. Zijn expeditie leverde niet de rijke buit op waar hij op hoopte. Toch had het contact een belangrijk gevolg: de invoering van het paard. Dit dier zou het leven van de bevolking van de uitgestrekte prairie flink veranderen.
Koloniale periode
In de koloniale periode werden de Indianen met geweld verdreven door Engelsen en later andere Europeanen. Er werd een slaveneconomie opgebouwd, die gebaseerd was op de export van tabak en andere producten naar Europa. Ook komt de politieke structuur tot stand, die is gebaseerd op een vorm van kapitalisme, die een afspiegeling is voor de latere Verenigde Staten.
De periode van 1763-1789
Deze periode is van groot belang voor de geschiedenis van de Verenigde Staten. Omstreeks 1763 zijn er aan de noordkant van het gebied 13 koloniën. Onder deze kolonisten groeit het Amerikaans zelfbewustzijn sterk. Vanuit Europa worden de koloniën als een wingewest gezien, die mede moet bijdragen aan de betaling van de oorlogsschulden. Juist rond belastingheffing vanuit het moederland Engeland ontstaat het conflict dat uiteindelijk leidt tot de onafhankelijkheid van de Verenigde Staten in 1776.
Engeland en Amerika raken in conflict over of Amerika het "moederland" Engeland, belastinggelden schuldig is.
Tussen 1763-1775 probeert Engeland belastingmaatregelen aan de koloniën op te leggen. De Engelse regering stelde ook de een aantal belastingwetten in, waaronder de sugar act, de Stamp act, the Townshend Duties en invoerrechten op papier, lood, verf en thee.
In 1775 heeft het Continental Congress voor de tweede keer een bijeenkomst. Het congres benoemt George Washington tot hebber van de Amerikaanse troepen. Er wordt een gewapend verzet tegen de Engelse heerschappij gevoerd.
In 1776 komt het Congres voor de derde keer bijeen. Thomas Paine heeft in een pamflet Common Sense duidelijk gemaakt dat het Engelse parlement en het Engelse koningschap een gevaarlijke instelling is. Amerika is het laatste toevluchtsoord voor de ware vrijheid, aldus Paine. Van zijn pamflet, voor 2 shilling te koop, worden in drie maanden 120.000 exemplaren verspreid. Een voor die tijd ongekend groot aantal.
Het Continental Congress draagt aan vijf mensen op om een onafhankelijkheidsverklaring op te stellen. Tot de opstellers van deze verklaring behoren onder meer Benjamin Franklin, John Adams en Thomas Jefferson. Op 4 juli 1776 wordt deze verklaring door het Continental Congress aanvaard. De Verenigde Staten van Amerika zijn geboren. Er sluiten zich 13 staten (koloniën) aaneen in verzet tegen de Engelse heerschappij.
Na de Onafhankelijkheidsverklaring is er een reeks conflicten met Engeland. In het begin loopt het daarin niet zo goed voor de kolonisten. In 1777 behaalt generaal Gates een overwinning op de Engelsen. Daarna keren ook de kansen voor de kolonisten. Frankrijk gaat de kolonisten tegen Engeland steunen. Vanaf 1780 steunt ook Spanje de kolonisten, waarna ook de Hollanders volgen.
Afschaffing van de slavernij: de Burgeroorlog (1849-1865)
Na de oorlog met Mexico breidde de bevolking van de VS zich uit naar het westen. De Gadsdenaankoop stelde de grens met Mexico vast en verdragen met Groot-Brittannië stelden de grens met de Britse koloniën vast. Dat werd later Canada.
Er groeide een meningsverschil tussen het industriële noorden en het agrarische zuiden. De economie van het zuiden was gebaseerd op slaven, die van het noorden op de arbeider. Een groeiende groep wilde de slavernij ook afgeschaft zien. Er bestonden organisaties (zoals de ondergrondse spoorweg) die zwarte slaven hielpen ontsnappen naar het noorden en Canada.
In 1850 werd een compromis gesloten waardoor nieuwe staten zelf konden beslissen of ze slavernij toestonden of juist verboden. Later werd dit compromis ongeldig verklaard.
Kort voor de verkiezingen van 1856 werd de Republikeinse Partij opgericht die zich tegen de slavernij keerde. In 1860 werd de Republikeinse kandidaat Abraham Lincoln gekozen als president. Veel zuidelijke staten konden dit niet hebben, en scheidden zich af van de Unie en vormde de Confederate States of America, met Richmond in Virginia als hoofdstad. Na de inauguratie van president Abraham Lincoln liepen de spanningen op en in 1861 na brak de Amerikaanse Burgeroorlog uit. Deze oorlog zou de bloedigste oorlog uit de Amerikaanse geschiedenis blijken die zich 4 jaar voortsleepte.
Na de Burgeroorlog volgde een korte periode van Reconstruction, waarin de zuidelijke staten, na een periode van militair bestuur, weer tot de Unie werd toegelaten. De VS begon meer internationale macht te krijgen. Een flinke toestroom van Europese immigranten en de ontwikkeling van een industriële basis die ongekend was in de rest van de wereld waren hiervan de basis.
De aanleg van spoorwegen die de oost- en westkust verbonden maakte een snel doordringen in het nog wilde gebied ertussen mogelijk. Voor de Oorspronkelijke Amerikanen leidde dit tot hun neergang, vooral omdat de bizon -grotendeels hun bron van levensonderhoud- op de rand van uitsterven gebracht werd.
Tweede Wereldoorlog en de Koude Oorlog (1941-1964)
De oorlog duurt vier jaar. De atoomaanvallen op Japan in ‘45 waren daarbij van doorslaggevende betekenis. Duitsland was een paar maanden daarvoor al verslagen.
De periode na de oorlog werd bepaald door de Koude Oorlog, de wapenwedloop met de Sovjet-Unie en de door de Ruimtewedloop. De oorlog in Korea was de eerste grote test van de Koude Oorlog.
Ondertussen was een groot deel van het Amerikaanse volk van de boerderijen naar de steden verhuisd en begon de economie zich om te vormen van een industriële basis naar een diensteneconomie. De welvaart kreeg een flinke groei.
Tijdens John F. Kennedy beleefde de Koude Oorlog zijn heetste momenten tijdens de Cubacrisis waarin er ternauwernood een atoomoorlog vermeden kon worden. De Sovjet-Unie trok onder zware druk de offensieve atoomraketten uit Cuba terug.
Oorlog in Vietnam (1964-1980)
Koude Oorlog ging door, en in de tussentijd stapte de Verenigde Staten in de Vietnamoorlog. Hierdoor kwam een sociale scheuring in de samenleving tot stand. Vrouwen, minderheden en jongeren kwamen in opstand. Dit vormde de grootste crisis voor Amerika sinds de Burgeroorlog.
Toen de regering van de Sovjet-Unie uiteenviel, waren de Verenigde Staten hun grootste tegenstander kwijt. De nieuwe periode die aanbrak kan men als een hoogtepunt in Pax Americana beschouwen. George H. W. Bush zag zich geconfronteerd met de inval in Koeweit van Saddam Hoessein's Irak. Dit was het begin van de Golfoorlog van 1990-1991. In 1991 vond de door Amerika geleide Operatie Desert Storm plaats die Irak weer uit Koeweit verdreef.
In 1992 won Bill Clinton de verkiezingen. Met het motto "It's the Economy stupid" wist hij, met een dieptepunt in percentage stemmen van een winnend kandidaat, president van de Verenigde Staten te worden. Onder Clinton groeide de economie van de VS hard. Ook de Europese economie profiteerde hiervan mee.
In 1996 won Clinton de verkiezingen opnieuw. Zijn leiderspositie kreeg wel een tegenslag te verwerken de schandalen tijdens zijn regeerperiode. In 1999 werd Clinton de tweede president ooit die met een afzettingsprocedure te maken kreeg, nadat hij meineed zou hebben gepleegd in een zaak over seksuele contacten met Monica Lewinsky. Clinton ontkwam echter aan een veroordeling in de Senaat.
In 2000 werd George W. Bush president met een kleine meerderheid van de kiesmannen. In het begin van zijn eerste termijn werden de Verenigde Staten opgeschrikt door de eerste aanval op eigen grondgebied. De twee torens van het World Trade Center in New York City werden verwoest door islamitische terroristen die lijnvliegtuigen de gebouwen invlogen. Later werd ook een deel van het Pentagon nabij Washington getroffen. Een vierde lijnvliegtuig verongelukte in Pennsylvania nadat passagiers de kapers hadden weten te overmeesteren. Het gevolg was oorlog tegen het terrorisme. Eind 2001 verdreef het Amerikaanse leger met internationale steun de Taliban uit Afghanistan.
Irak
In 2003 viel Amerika Irak binnen. Hierbij werden de VS door meer dan 30 andere landen gesteund. Reden voor deze kleinere steun was mede het feit dat de Verenigde Naties het niet eens konden worden over de inval in Irak en veel landen het dan ook niet konden steunen. Na een snelle overwinning van de Amerikaanse troepen, werd Bagdad door de Amerikanen bezet. In december 2003 wisten de Amerikaanse troepen ook Saddam Hoessein op te pakken. Er brak in Irak een groeiende tegenstand uit die vele levens kostten.
Nadat in 2005 Irak officieel gezien weer werd overgedragen aan de Irakezen leek de rust weer terug te kunnen keren. Beloofd werd dat de Amerikaanse troepen in 2006 zouden beginnen met een complete terugtrekking. Dit werd later uitgesteld, met name met het oog op het blijvende sektarisch geweld in Irak.
